Warunkowe zawieszenie wykonania kary po nowelizacji kodeksu karnego

Nawałnica zmian jaka weszła w życie w polskim systemie karnym w dniu 1 lipca 2015 r. nie oszczędziła również probacyjnej instytucji jaką jest warunkowe zawieszenie wykonania kary. Jednym z głównych punktów reformy polityki karnej była zmiana (czytaj) zwiększenie dolegliwości orzekanych kar. Jak podają statystyki, w Polsce blisko 70% orzekanych kar to kary pozbawienie wolności, z czego 60% skazanych korzysta z dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary (M. Królikowski, Wprowadzenie do Zbioru Sądowego, Beck, 2015). Nie bez racji, twórcy reformy karnej wskazują na niewielką dolegliwość kary, która faktycznie nie jest wykonywana, przez co nie jest realizowana ani jej ogólnoprewencyjna ani indywidualnoprewencyjna funkcja. Wobec tego od dnia 1 lipca 2015 r. możliwość zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności uległa znaczącemu ograniczeniu.

Wniosek o skazanie bez rozprawy - 335 k.p.k.

    Wniosek o skazanie bez rozprawy, określany w kodeksie mianem wniosku o wydanie na

posiedzeniu wyroku skazującego  i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar jest jedynym z konsensualnych sposobów zakończenia sprawy karnej. W zasadzie jest to sytuacja "win - win", każda ze stron postępowania karnego zostaje zaspokojona. Oskarżyciel - gdyż uzyskuje wyrok skazujący bez konieczności prowadzenia trwającej latami sprawy w sądzie oraz oskarżony (oczywiście jedynie w przypadku, kiedy nie czuje się niewinny), gdyż może dostać niższą karę, niż dostałby gdyby sprawa zakończyła się w normalnym trybie. Poniższe rozważania są w pełni aktualne, zgodne ze stanem prawnym po nowelizacji kodeksu postępowania karnego, która weszła w życie 1 lipca 2015 r.

Wniosek o obrońcę z urzędu - wzór

Wniosek o obrońcę z urzędu

Jedną z istotniejszych zmian jakie wprowadzono do procedury karnej od 1 lipca 2015 r. jest przyznanie prawa do obrońcy z urzędu każdemu oskarżonemu. Poprzednio obowiązujące przepisy przewidywały jedynie tzw. "prawo ubogiego", czyli o przyznanie obrońcy z urzędu mógł wnioskować jedynie oskarżony, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku istotnego dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Obecnie, zgodnie z art. 80 a par. 1 k.p.k., na wniosek oskarżonego, który nie ma obrońcy z wyboru, prezes sądu, sąd lub referendarz sądowy wyznacza w postępowaniu sądowym obrońcę z urzędu.

Co grozi za jazdę rowerem pod wpłwywem alkoholu

     Kilka dni temu zamieściłem artykuł dotyczący jazdy samochodem po pijanemu. Dzisiejszy wpis poświęcam wyłącznie zagadnieniu jazdy rowerem pod wpływem alkoholu. Zachęcam do przeczytania artykułu dotyczącego jazdy samochodem "po pijaku", opisałem w nim różnice w znaczeniu pojęć stanów "nietrzeźwości" oraz "po użyciu alkoholu", które to pojęcia mają istotne znaczenie przy omawianiu zagrożeń karnych związanych z jazdą rowerem pod wpływem alkoholu.

W pierwszej kolejności, podkreślić należy, że począwszy od 9 listopada 2013 r., jazda rowerem pod wpływem alkoholu nie jest przestępstwem tylko wykroczeniem. Ustawodawca zmieniając kwalifikację prawną takiego zachowania we właściwy sposób zareagował na niestety dosyć powszechną praktykę orzekania bezwzględnego pozbawienia wolności wobec pijanych rowerzystów, co było niewspółmiernie surowe z karami orzekanymi za przestępstwa innego rodzaju, o znacznie wyższym stopniu społecznej szkodliwości.

Co grozi za jadę samochodem po pijanemu

       Jak pokazują policyjne statystyki, jazda "na podwójnym gazie" wciąż jest poważnym problemem na polskich drogach. Ustawodawca od wielu lat zaostrza sankcje związane z jazdą pod wpływem alkoholu, ostatnia zmiana w zakresie karania nietrzeźwych kierowców miała miejsce w maju 2015 r., dlatego też w niniejszym artykule w zbiorczy sposób przedstawię, jakie konsekwencje prawnokarne wiążą z się z tzw. jazdą po pijaku. Poniższy artykuł dotyczy jedynie kierujących samochodami, o sytuacji rowerzystów jadących pod wpływem alkoholu napiszę następnym razem

Warunkowe umorzenie postępowania karnego

       Warunkowe umorzenie postępowania karnego jest jednym ze środków probacyjnych przewidzianych w kodeksie karnym. Zgodnie z  art. 66 k.k., Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy sprawcy niekaranego za przestępstwa umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Tyle mówi przepis, a co się konkretnie za tym kryje?

Postępowanie karne. Nagrywanie rozprawy przez stronę - 358 k.p.k.

Nagrywanie rozprawy w procesie karnym

Z przebiegu rozprawy sądowej sporządza się protokół. Co prawda przepisy przewidują możliwość rejestrowania dźwięku i obrazu, a następnie załączanie nagrań do protokołu, to jednak (przynajmniej w Łodzi na poziomie Sądów Rejonowych i Sądu Okręgowego) w sprawach karnych wciąż sporządzany jest wyłącznie protokół w formie pisanej. Co do zasady powinien on odzwierciedlać wszystko to, co się wydarzyło na sali sądowej i co zostało powiedziane przez osoby składające wyjaśnienia bądź zeznania, jednak czasem, nawet przypadkiem może zostać w nim pominięty jakiś istotny szczegół. Dlatego też, strona postępowania karnego, która nie do końca ma zaufanie do protokołu "papierowego" może sama, za pomocą własnego sprzętu nagrać przebieg rozprawy.

Jak to wygląda w praktyce? 

Rozpoczęcie przewodu sądowego w postępowaniu karnym - znaczenie praktyczne

Rozpoczęcie przewodu sądowego w postępowaniu karnym jest niezwykle istotnym elementem procesu. Przez przewód sądowy należy rozumieć właściwe, dowodowe rozpoznanie sprawy odbywające się na tym etapie rozprawy głównej, na którym następuje gromadzenie materiału dowodowego będącego podstawą rozstrzygnięcia sądu (por. D. Świecki: Czynności procesowe obrońcy i pełnomocnika w sprawach karnych, Warszawa 2011, s. 164). Przewód sądowy rozpoczyna się od odczytania przez oskarżyciela aktu oskarżenia. Zanim oskarżyciel przystąpi do odczytywania aktu oskarżenia, przewodniczący rozprawy pyta się obecnych czy chcą zgłosić jakieś wnioski formalne. To jest ostatni moment na dokonanie czynności dla których rozpoczęcie przewodu sądowego jest wyznaczoną przez ustawodawcę cezurą czasową. Oczywiście nie trzeba czekać aż do rozprawy głównej, w praktyce  zazwyczaj przed rozprawą wysyła się pismo procesowe,  którym zostanie dokonana dana czynność, np. złożenie oświadczenia przez pokrzywdzonego o chęci występowania w procesie w charakterze oskarżyciela posiłkowego.  Rozpoczęcie przewodu sądowego  jest tzw. terminem prekluzyjnym, czyli nieprzywracalnym. W razie jego uchybienia nieskuteczne będzie wnoszenie o przywrócenie terminu, inaczej niż np. w odniesieniu do środków zaskarżenia w przypadku których dopuszczalne jest przywrócenie terminu do ich wniesienia (polecam jednocześnie wpis dotyczący przywrócenia terminu w postępowaniu cywilnym). 

Jakich czynności można dokonywać w postępowaniu karnym jedynie do rozpoczęcia przewodu sądowego?