Zasady udzielania zamówień publicznych w kontekście nieprzetargowych trybów udzielania zamówień publicznych

Niniejszy artykuł jest poświęcony zasadom udzielania zamówień publicznych w kontekście nieprzetargowych trybów udzielania zamówień publicznych.

Prawem zobowiązań rządzi jedna podstawowa zasada – zasada swobody umów. Zgodnie z nią, strony mogą w dowolny sposób ukształtować treść stosunku obligacyjnego, byleby jego treść lub cele nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku obligacyjnego, przepisom ustawy ani zasadom współżycia społecznego[1].  Na zasadę swobody umów składają się trzy elementy: swoboda w podjęciu decyzji o zawarciu umowy, swoboda w kształtowaniu treści i formy umowy oraz swoboda w wyborze kontrahenta. Jednostki organizacyjne wymienione w art. 3 ust. 1 Pzp na gruncie prawa cywilnego są takimi samymi podmiotami jak osoby fizyczne czy osoby prawne finansowane ze środków prywatnych. Jednakże w odniesieniu do  podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 1 Pzp zasada swobody umów w zakresie swobody wyboru kontrahenta doznaje poważnego uszczerbku. Jednostki organizacyjne, które muszą stosować Pzp co do zasady nie mogą dowolnie wybrać kontrahenta od którego kupią daną rzecz czy zlecą usługę lub roboty budowlane. Z czego wynika to ograniczenie?

Przede wszystkim należy zauważyć jakie podmioty są zobowiązane do stosowania ustawy Pzp. Ich obszerny katalog zawarty jest w art. 3 ust 1 Pzp, w niniejszym opracowaniu nie ma potrzeby omawiania tych podmiotów, wystarczy wskazać jedynie na podstawową cechę, łączącą wszystkie te jednostki – w działania tych jednostek zaangażowane są środki publiczne.

Historia udzielania zamówień publicznych w Polsce

Niniejsze opracowanie dotyczy historii regulacji zamówień publicznych w Polsce, zwłaszcza z uwzględnieniem regulacji dotyczących nieprzetargowych trybów udzielania zamówień publicznych.

Potrzebę ustanowienia regulacji dotyczącej zamówień publicznych dostrzeżono w Polsce w okresie międzywojennym. Pierwszym aktem prawnym, który regulował tą dziedzinę była ustawa z dnia 15 lutego 1933 roku o dostawach  i robotach na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz instytucyj prawa publicznego[1]. Ustawa ta, składająca się jedynie z 5 artykułów, była w zasadzie dopiero zapowiedzią regulacji, która miała nastąpić w przyszłości, gdyż w art. 1 ust. 1 - 3  wprowadzała delegację dla Rady Ministrów do wydania rozporządzeń, które w sposób szczegółowy miały unormować kwestie związane z dostawami       i robotami na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz instytucji prawa publicznego. Warto zauważyć, iż w art. 2 ust.1 wskazanej ustawy wprowadzono zasadę, iż roboty i dostawy, o których mowa w ustawie powinny być w pierwszej kolejności wykonywane przez podmioty krajowe. Przedsiębiorstwa zagraniczne były dopuszczone do dostaw i robót, pod warunkiem, że posiadały w Polsce odpowiedni, wydzielony kapitał oraz były dopuszczone do działalności                    i zarejestrowane w naszym kraju. Ponadto, w art. 2 ust.2 ustalono, że dostawy       i roboty powinny być wykonywane przy użyciu sił  i surowców krajowych oraz wszelkich wyrobów pochodzenia krajowego. Użycie zasobów zagranicznych było dopuszczalne jedynie w sytuacji, gdy polskie zasoby okazywały się niewystarczające.

Jak już powiedziano, szczegółową regulację dotyczącą dostaw i robót na rzecz Skarbu Państwa i innych państwowych podmiotów, ustawa z 1933 r. pozostawiła Radzie Ministrów. W rozwinięciu ustawy, zostały wydane dwa rozporządzenia. Pierwsze z nich, z dnia 29 stycznia 1937 roku o dostawach           i robotach na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz instytucyj prawa publicznego[2], było pierwszym polskim aktem prawnym normującym w miarę kompleksowo zagadnienia związane z zamówieniami publicznymi. Rozporządzenie, w §6 przewidywało 5 trybów udzielania zamówień: 3 tryby przetargowe, mianowicie pisemny przetarg ofertowy nieograniczony, pisemny przetarg ofertowy ograniczony i publiczny przetarg ustny, a także 2 tryby nieprzetargowe: zamówienia z wolnej ręki oraz zakupy bezpośrednie za zwykłym rachunkiem. Jako zasadę przyjęto, iż zamówienia na dostawy i roboty powinny być udzielane w drodze przetargu nieograniczonego, pozostałe tryby były dopuszczalne jedynie wyjątkowo, po zaistnieniu określonych w rozporządzeniu okoliczności. Drugie rozporządzenie wydano już po wojnie, 13 marca 1947 roku     i dotyczyło ono uprzywilejowania państwowych przedsiębiorstw budowlanych ubiegających się o udzielenie zamówienia na roboty budowlane na rzecz Skarbu Państwa lub innych podmiotów państwowych[3].

Pytania na aplikację - zestawienie

     Do egzaminu wstępnego na aplikacje adwokacką i radcowską pozostały niespełna 2 miesiące. Czasu mało, materiału do powtórzenia/nauczenia mnóstwo. Z tego powodu wiele osób nie zdąży przerobić wszystkich ustaw z zakresu podanego przez Ministerstwo na egzamin wstępny na aplikację. Co należy bezwzględnie umieć, a z czego można zrezygnować?

    Mam przyjemność zaprezentować Wam przydatne zestawienie, prezentujące statystyki występowania pytań z konkretnych aktów prawnych w testach egzaminacyjnych na aplikacje adwokacką i radcowską którego autorem jest Adam Bołądź. Autor porównał testy na aplikacje prawnicze z 3 ostatnich lat i w tabelach zaprezentował ile pytań z danej ustawy padło na egzaminie w danym roku oraz wyliczył średnią częstotliwości pytań z poszczególnych ustaw. Co więcej, w oparciu o te dane, wyliczył także, ile stron oraz artykułów z danego aktu należy opanować aby otrzymać 1 punkt na egzaminie wstępnym na aplikację.

    Na marginesie, to wspaniałe, że w czasach kiedy młodzi ludzie uczestniczą w tzw. wyścigu szczurów są jeszcze osoby, które w bezinteresowny sposób robią coś dla innych. Tym większe uznanie dla autora prezentowanego zestawienia.

Pytania na egzaminie na aplikację

    Wykaz 50 aktów prawnych  które będą stanowić podstawę do ułożenia testu na egzaminie wstępnym można znaleźć na stronie ministerstwa. Uwzględniają egzamin z lat 2010-2012 najczęściej padały pytania z następujących ustaw:

Tryby udzielania zamówień publicznych - praktyczne znaczenie poszczególnych trybów

      Poniższy artykuł prezentuje udział poszczególnych trybów udzielania zamówień publicznych w ogólnym rynku zamówień publicznych w Polsce i jednocześnie odpowiada na pytanie jaki tryb udzielania zamówień jest najczęściej stosowany. Jednocześnie jest to artykuł będący zapowiedzią cyklu opracowań dotyczących nieprzetargowych trybów udzielania zamówień publicznych w Polsce.

     Wartość udzielonych zamówień publicznych w naszym kraju wykazuje wyraźną tendencję wzrostową. W roku 2000 wartość polskiego rynku zamówień publicznych wyniosła  23 mld zł. W kolejnych latach wartość ta charakteryzowała się systematycznym wzrostem i przedstawiała się następująco: 23,9 mld zł – 2001 r., 35 mld zł – 2002 r., 37 mld zł – 2003 r., 48 mld zł – 2004 r., 68,1 mld zł – 2005 r., 79,6 mld zł – 2006 r., 103,1 mld zł – 2007 r., 109,5 mld zł – 2008 r., 126,7 mld zł – 2009 r. i rekordowe 167 mld zł w 2010 r. Pierwszy spadek wartości rynku zamówień publicznych został odnotowany w roku 2011, w którym to wartość rynku wyniosła 144,1 mld zł. Biorąc jednak pod uwagę 10 poprzednich lat ze wzrostem wartości rynku, uzasadnione jest twierdzenie, że ogólny trend jest wzrostowy. Przedstawione dane obrazuje wykres nr 1:

 

Wniosek o warunkowe przedterminowe zwolnienie - wzór

Warunkowe przedterminowe zwolnienie to instytucja prawa karnego materialnego i wykonawczego, polegająca na skróceniu okresu odbywania kary przez skazanego, w sytuacji, gdy dalszy pobyt w zakładzie karnym nie jest konieczny. Warunkowe przedterminowe zwolnienie, obok warunkowego umorzenia i warunkowego zawieszenia wykonania kary jest instytucją probacyjną.

 

Przesłanki warunkowego przedterminowego zwolnienia

1. Przesłanka o charakterze formalnym, czyli odbycie przez skazanego co najmniej połowy kary. Ostrzejsze wymagania muszą spełnić recydywiści, w przypadku recydywy specjalnej (art. 64§1 k.k.) warunkowe przedterminowe zwolnienie dopuszczalne jest po odbyciu dwóch trzecich kary, w przypadku recydywy wielokrotnej (art. 64§2 k.k.) - po odbyciu trzech czwartych kary. Skazanego na karę 25 lat pozbawienia wolności można warunkowo zwolnić po odbyciu 15 lat kary, natomiast skazanego na karę dożywotniego pozbawienia wolności po odbyciu 25 lat kary

Aplikacje prawnicze 2013. Porównanie procedury cywilnej i procedury karnej. Repetytorium - recenzja

Z własnego doświadczenia wiem, że studentom prawa trudniej jest przyswoić wiedzę dotyczącą prawa procesowego niż prawa materialnego. O ile z prawem materialnym wszyscy mają do czynienia na co dzień, czy to bezpośrednio, czy choćby poprzez doniesienia medialne o tyle z zagadnieniami procesowymi przeciętny student (a także "świeżo upieczony" magister prawa) styczności za dużej nie miał. Dlatego chcąc utrwalić sobie wiedzę z zakresu poszczególnych procedur warto sięgnąć po opracowanie, które w sposób syntetyczny, a jednocześnie przejrzysty umożliwi ugruntowanie posiadanej już wiedzy.

Taką pozycją na polskim rynku publikacji prawniczych jest niewątpliwie praca pod redakcją Piotra Fika, Kamila Mamaka oraz Piotr Staszczyka - "Aplikacje prawnicze 2013. Porównanie procedury cywilnej i procedury karnej. Repetytorium", którą dzięki uprzejmości wydawnictwa LexisNexis mam możliwość recenzować.

Skarga na czynności komornika - wzór

Skarga na czynności komornika to szczególny środek zaskarżenia, który przysługuje na każdą czynność (ale też i zaniechanie) komornika (art. 767 kpc). Skarga na czynności komornika przysługuje stronie jak również innym osobom, których prawa przez czynność lub zaniechanie komornika zostały naruszone lub zagrożone.Sąd rozpoznaje skargę w terminie tygodniowym, co do zasady wniesienie skargi nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego.

Skarga na czynności komornika - porady praktyczne:

• elementy: skarga na czynności komornika to pismo procesowe, tym samym powinna spełniać ogólne warunki pisma procesowego (art. 126 kpc): oznaczenie sądu, oznaczenie stron, oznaczenie rodzaju pisma, osnowę wniosku (mówiąc w dużym uproszczenie - to czego się domagamy wraz z uzasadnieniem), podpis, wymienienie załączników. Ponadto, należy wskazać jaką czynność komornika skarżymy (albo zaniechanie jakiej czynności), wniosek o zmianę,uchylenie lub dokonanie czynności wraz z uzasadnieniem. Wzór skargi na czynności komornika zamieszczam poniżej.
• skargę składamy w sądzie rejonowy składamy do sądu przy którym działa komornik.

Konferencja "Prawnicy w sieci"

Prawnicy w sieci

        Wykorzystywanie internetu w tym portali społecznościowych przez prawników do promocji swojej osoby staje się coraz bardziej popularne. Zarówno duże kancelarie jak i adwokaci czy radcowie prowadzący indywidualne działalności co raz chętniej dzielą się wiedzą na swoich stronach internetowych bądź też blogach. Zjawisko to zostało dostrzeżone przez studentów działających w katowickim oddziale stowarzyszenia ELSA, którzy postanowili bliżej przyjrzeć się temu zagadnieniu na konferencji naukowej "Prawnicy w sieci". Jej program zapowiada się bardzo interesująco, myślę, że nie tylko dla prawników ale również innych osób, których działalność wiąże się z dotarciem do jak największego grona klientów. Na łamach mojego bloga zamieszczam zaproszenie członków stowarzyszenia ELSA na konferencję  "Prawnicy w sieci".